به گزارش راکنا، احمد راسخی لنگرودی، نویسنده و پژوهشگر فلسفه، در یادداشتی با عنوان «جنگ و قلم» نوشت: در روزهای جنگی که جامعه در ابعاد مختلف با آن مواجه است، از تحولات میدانی و رخدادهای منطقهای گرفته تا جلوههای غرور ملی و همبستگی اجتماعی، خاطرات و تجربههایی شکل میگیرد که هر یک بخشی از تاریخ و فرهنگ ایرانی را بازتاب میدهد و شایسته ثبت و روایت است.
وی با اشاره به ضرورت مستندسازی این مقطع تاریخی تأکید کرد که نادیده گرفتن یا نانوشته گذاشتن این خاطرات، به معنای ادا نشدن حق این بخش از تاریخ خواهد بود.
راسخی لنگرودی همچنین از تلاش برخی نویسندگان و روزنامهنگاران در ثبت این تجربهها تقدیر کرد و از جمله به یادداشتهای حمید یزدانپرست در صفحه «نظرها و اندیشهها» روزنامه اطلاعات با عنوان «شبهای باشکوه تجمع» اشاره کرد؛ یادداشتهایی که به گفته او، بخشی از حماسه مردمی این روزها را به تصویر کشیده است.
این نویسنده و پژوهشگر فلسفه در ادامه، نقش روشنفکران، جامعهشناسان، مورخان، نویسندگان و فعالان هنری را در بازنمایی این مقطع مهم تاریخی یادآور شد و نوشت: موقعیتهای بحرانی و جنگی، فرصتی برای شناخت عمیقتر جامعه و نیز تأمل فلسفی در حوزه اجتماع و سیاست فراهم میآورد.
وی سپس با اشاره به کتاب «روزنوشتههای جنگ کذایی» اثر ژانپل سارتر با ترجمه فرزانه امین صالحی، این اثر را نمونهای مهم از ثبت تجربه زیسته در شرایط جنگی دانست. به گفته او، سارتر این یادداشتها را بین سالهای ۱۹۳۹ تا ۱۹۴۰ و در دوران خدمت بهعنوان سرباز ذخیره در واحد هواشناسی ارتش فرانسه نوشته است؛ یادداشتهایی که بعدها زمینهساز شکلگیری بخشی از اندیشههای اگزیستانسیالیستی او شد.
راسخی لنگرودی با اشاره به فضای تعلیق و بلاتکلیفی حاکم بر دوره موسوم به «جنگ کذایی» میان فرانسه و آلمان، نوشت: سارتر در این روزنوشتها، علاوه بر روایت وضعیت جنگ، به تحلیل روان انسان در شرایط انتظار، اضطراب و نبود قطعیت میپردازد؛ وضعیتی که برای خواننده امروز ایرانی نیز قابل درک و ملموس است.
وی همچنین تأکید کرد که این روزنوشتها صرفاً روایت نظامی جنگ نیست، بلکه آمیزهای از فلسفه، ادبیات، سیاست، تاریخ و زندگی شخصی نویسنده است؛ جایی که مفاهیمی چون آزادی، آگاهی، اضطراب، انتخاب و پوچی، در متن تجربه جنگی مورد تأمل قرار میگیرد.
این پژوهشگر فلسفه، ریزبینی و قدرت ذهنی سارتر را از ویژگیهای برجسته این اثر دانست و افزود: برای سارتر، هر موقعیتی، خواه در جبهه جنگ یا در خلوت خانه و کافه، امکانی برای اندیشیدن و فلسفیدن است؛ امری که بعدها در آثار مهم او از جمله «هستی و نیستی» بسط یافت.












Friday, 5 June , 2026