فیلم «دره تبعید» عصر جمعه در سومین روز از جشنواره جهانی فیلم فجر نقد و بررسی شد؛ این اثر به کارگردانی یک فیلمساز زن، با جسارت در دوره‌ای که کشتار مردم بی‌پناه از سوی رژیم غاصب تحریم خبری می‌شود، پرده از نسل‌کشی رژیم صهیونیستی و آوارگی و ناامنی زنان برمی‌دارد.

به گزارش راوی کار، وحید رونقی نیز مانند روز گذشته، مسئولیت برگزاری نشست نقد و بررسی فیلم‌های امروز را بر عهده داشت. با آغاز نقد فیلم، حضار متوجه شدند که آنافهر، کارگردان اثر، حضور ندارد و تهیه‌کننده فیلم به جای او سخن خواهد گفت.

رونقی با پرسش درباره دلیل این غیبت، از تهیه‌کننده پرسید: چرا خانم آنافهر به جشنواره جهانی فیلم فجر نیامده‌اند؟

تهیه‌کننده در پاسخ گفت: خانم فهر نامه‌ای نوشته‌اند که در آن علت عدم حضورشان به طور کامل توضیح داده شده است.

نامه آنافهر؛ ادای دین به سینمای ایران

کارگردان فیلم «دره تبعید» در پیامی خطاب به تماشاگران ایرانی، از الهام‌گیری اثرش از سینما و فرهنگ ایران خبر داد و اعلام کرد: این فیلم ادای دینی به سینما و شعر ایران است.

«آنافهر» در پیامی که توسط لارا ابوسعیفان شریک تهیه‌کننده‌اش در چهل و سومین جشنواره فیلم فجر قرائت شد، گفت: اگرچه این فیلم به زبان عربی است و در لبنان با گروهی از بازیگران و عوامل سوری، لبنانی و فلسطینی ساخته شده، اما هنگام ساخت آن می‌خواستم ادای دینی به سرزمین مادری کرده باشم.

وی با اشاره به تاثیرپذیری از سینمای ایران افزود: در کنار فیلمبردار، مارک خلیفه، هنگام شکل‌دهی به سبک تصویربرداری، از آثار عباس کیارستمی و اصغر فرهادی الهام گرفته‌ام؛ مضمون مادری، که از درون‌مایه‌های برجسته در آثار بهرام بیضایی و رخشان بنی‌اعتماد است، در این فیلم نیز حضوری پررنگ دارد.

آنافهر همچنین به الهام‌گیری از معماری ایرانی اشاره کرد و گفت: کاشی‌های فیروزه‌ای مسجد جامع اصفهان در طراحی فیلم قابل مشاهده است و لوکیشن فیلم‌برداری نیز ما را به مناظر کوهستانی شمال شرقی ایران می‌اندازد.

وی با بیان این که ۲ بازیگر اصلی فیلم، پناهندگانی از جنگ سوریه هستند و این اولین تجربه بازیگری آن‌ها محسوب می‌شود، ابراز امیدواری کرد تماشاگران ایرانی از دیدن این فیلم لذت ببرند.

دلایل ساخت فیلم در شرایط تحریم خبری

رونقی در ادامه پرسید: در دوره‌ای که نسل‌کشی تحریم خبری می‌شود، چرا کارگردان به سراغ چنین سوژه‌ای رفته است؟

لارا در پاسخ گفت: خانم آنافهر ۱۰ سال در لبنان زندگی کرده و همسر لبنانی دارد؛ او شاهد مهاجرت خانواده‌های سوری به لبنان به دلیل امنیت بیشتر این کشور بوده است؛ در واقع، داستان فیلم درباره مادران سوری‌ای است که پناهنده شده‌اند و آوارگی خانواده‌ها را در سوریه نشان می‌دهد.

وی تاکید کرد: آنافهر پس از اخذ مدرک کارشناسی ارشد در کانادا، بازگشت تا این فیلم را در سوریه و لبنان بسازد؛ این اثر برگرفته از داستان‌های واقعی است و تمرکز آن بر نمایش آوارگی زنان است.

روایت ۲ خواهر آواره و یک پناهنده فلسطینی

لارا افزود: در دل داستان، دو خواهر به دلیل جنگ سوریه به لبنان مهاجرت می‌کنند و بی‌خانمان می‌شوند؛ یکی از آن‌ها باردار است و دیگری هنوز به مدرسه می‌رود و هیچ امنیتی ندارد؛داستان حول محور نجات آن‌ها از جنگ می‌چرخد و در نهایت، این افراد در چادر ساکن می‌شوند، اما حتی چادرها نیز توسط رژیم غاصب نابود می‌شود و آن‌ها دوباره بی‌خانمان می‌گردند.

او ادامه داد: شخصیت “حیفا” در فیلم، یک زن فلسطینی است که به دلیل جنگ به سوریه و سپس به لبنان مهاجرت کرده و در لبنان چادری دارد که زنان آواره، از جمله این دو خواهر، در آن پناه می‌گیرند.

واکنش به نقد قربانی منفعل بودن شخصیت‌ها

تهیه‌کننده فیلم در پاسخ به این نقد که شخصیت‌های “ریما”، “نور” و “حیفا” قربانیان منفعل هستند و هیچ تاثیرگذاری ندارند، تصریح کرد: در چادر، زنان به یکدیگر کمک و پشتیبانی می‌کنند. این روحیه حمایتگرانه آن‌ها نباید فراموش شود. حتی زمان فیلمبرداری نیز برای همه ما، به‌ویژه عوامل زن، خطر وجود داشت.

تجربه حضور در شیراز و جشنواره فجر

لارا در بخش دیگری از سخنانش درباره حضور در شیراز و جشنواره جهانی فیلم فجر گفت: روز اول به همراه همسرم از شهر بازدید کردیم و به حافظیه رفتیم؛ از مهمان‌نوازی شیرازی‌ها بسیار خوشحالم؛ دوست دارم در این جشنواره با کارگردانان سینمای ایران ارتباط برقرار کنم، چون سینمای ایران را بسیار دوست دارم.

پایان نشست با امید به بازگشت آرامش

رونقی در پایان نشست گفت: امیدواریم بیروت و لبنان به روزهای آرام گذشته بازگردند.

تهیه‌کننده نیز در پاسخ گفت: من خودم دورگه فلسطینی-لبنانی هستم و آرزو می‌کنم این اتفاق بیفتد.

چهل و سومین جشنواره جهانی فیلم فجر شامگاه چهارشنبه پنجم آذرماه در سالن هنر شهر آفتاب مجتمع خلیج فارس شیراز آغاز به کار کرد و تا دوازدهم آذرماه در پایتخت فرهنگ و تمدن ایران ادامه خواهد داشت.